İşletmeler, özellikle de e-ticaret yapanlar için kargo süreçleri çoğu zaman satış kadar kritiktir. Sipariş gönderildikten sonra yaşanan kayıp, hasar veya teslim edilememe durumları, can sıkıcı senaryolardan biridir. Ama gerekli şartları sağlıyorsanız muhatap kargo firmasının zararı telafi etmesine karşılık tazmin faturası düzenleyebilirsiniz. Yazıda konuya ilişkin sorularınıza net cevaplar bulacaksınız:
Gönderinizin hasar gördüğünü veya kaybolduğunu fark ettiğinizde süreç genellikle şu adımlarla ilerlemelidir:
- Hasar Tespit Tutanağı: Ürün hasarlı ulaştıysa, alıcının kargo görevlisi yanında “Hasar Tespit Tutanağı” tutturması şarttır.
- Bildirim-İnceleme: Kayıp durumlarında kargo firmasının şubesiyle iletişime geçilerek durum bildirilir. Kargo firması kendi iç sisteminde bir inceleme başlatır.
- Tazmin Dilekçesi Sunumu: Kargo firması hatayı kabul ettiğinde, tarafınızdan resmi talep oluşturmanızı ister. Bu aşamada, zararın boyutunu ve kargo takip numarası gibi bilgileri içeren resmi bir tazmin dilekçesi hazırlayarak kargo şubesine veya genel müdürlüğüne iletmeniz gerekir.
- Fatura Kesimi: Kargo firması dilekçesini ve ekli belgeleri onayladıktan sonra size “Fatura kesebilirsiniz” bilgisini iletir.
Tazmin Faturası Nasıl Kesilir?
Onay aşamasından sonra e-fatura veya e-arşiv fatura portalınıza girerek işleme başlayabilirsiniz. Normal satış faturasından temel farkı, bu işlemin “satış” değil, “zarar karşılama” olmasıdır. Kargo firmasının size verdiği cari bilgilere (Vergi No, Ünvan, Adres) göre faturanızı oluşturursunuz. Ama fatura tipi mutlaka “İade “ olmalıdır. Kargo firmasıyla anlaştığınız tutar üzerinden fatura kesilir.
Tazmin Faturası İstisna Kodu ve KDV Oranı
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu’na (Madde 1) göre, KDV’nin doğması için ortada bir mal teslimi veya hizmet ifası olmalıdır. Tazminat işlemlerinde mal teslimi değil, oluşan zararın telafisi söz konusu olduğundan, kargo tazmin faturaları KDV’ye tabi değildir.
- KDV Oranı: %0 (Sıfır) olarak seçilmelidir.
- Tazmin Faturası İstisna Kodu: e-Fatura veya e-arşiv keserken KDV sıfır seçildiğinde sistem muafiyet kodu ister. Bu gibi durumlarda fatura tipi “İstisna” yerine genellikle “Tevkifat/İstisna Olmayan” ya da kullanılan entegratör programın yapısına göre “KDV’nin Konusuna Girmeyen İşlemler” (veya 351 numaralı Diğer kodlar) seçilerek açıklama kısmına “KDV Kanunu’nun konusuna girmediğinden KDV hesaplanmamıştır” notu düşülür.
Tazmin Faturası Örneği
Ürün satırına doğrudan “Ayakkabı” veya “Elektronik Eşya” yazmak yerine, açıklayıcı bir metin girmelisiniz. Aşağıdaki örneğe de göz atabilirsiniz:
Kargo Tazmin Faturası Muhasebe Kaydı
İşin resmiyet kazandığı son nokta defter beyanlarıdır. Kestiğiniz faturanın muhasebe kaydı yapılırken, ortada bir satış olmadığı için 600 (Yurtiçi Satışlar) hesabı kullanılmaz. Çoğunlukla “Olağandışı Gelir ve Kârlar” hesabı tercih edilir.
Temel bir yevmiye kaydı örneği:
- Borçlu Hesap: 136 Diğer Çeşitli Alacaklar (veya 120 Alıcılar – Kargo Firması Cari Hesabı)
- Alacaklı Hesap: 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar
Ürünün stoktan çıkışı ve zayi mal kaydında 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar hesabı da ayrıca işletilerek stok düzeltmesi yapılmalıdır. En sağlıklısı mali müşaviriniz ile teyitleşmektir.
Bu konular da kargo tazmin süreçleriyle ilgili 👇
Kargo Taşıma Sözleşmesinde Bunlara Dikkat!
Kargo Dolandırıcılığı Şikayet ve Önlemler
Ücretsiz Kargo Dönemi Sona Erdi mi? Kargo Bedava Nasıl Olur?
Kargo Hasar Tespit Tutanağı Nasıl Alınır?
Kargo Teslim Tutanağı Nedir? Kargo Teslim Fişi İmzalarken Dikkat!
Teslim Edilmeyen Kargo Tüketici Hakları ve Olası Durumlar
Cayma Hakkı Kaç Gün? 14 Günlük Cayma Hakkı Kaldırıldı mı?
Kaybolan Kargo için Süreç Nasıl Yürür?
Kargo Sorumluluk Belgesi Nedir? Neden İmzalanır?
Kredili Kargo'yu Keşfedin
